Melatonin: Gece Uykuyla Gelen Sağlık İksiri

lamp01_nightRender_originalYatağınızın başındaki gece lambansı sizi yavaş yavaş hasta ediyor olabilir mi? Gece uyanıp telefon mesajlarına bakmak kansere davetiye çıkarabilir mi?

Yatağınızda okuyarak uyumak ruhunuza o anlık iyi gelebilir belki ama uzun vadede sağlığınızı her seferinde biraz daha elinizden aldığını bilmenizi isterim. Gece ışıklı ortamda uyumak -buna TV veya bilgisayar ekranınızın ışığı da dahil- kendinize ve çocuklarınıza yapabileceğiniz en ciddi kötülüktür desem çok iddialı bulmazsınız umarım. Neden mi? Bunu öğrenebilmek için Melatonin hormonunu inceleyeceğiz.

Vücudumuzun uyku ve uyanma döngüsünü doğal olarak kontrol eden kendi iç saati vardır ve bu iç saat aynı zamanda vücudunuzun ne kadar melatonin ürettiğini de kontrol eder. Beyindeki epifiz bezi tarafından üretilen ve uyku ile uyanıklık düzenini kontrol eden Melatonin hormonu doğada çok az miktarda etler, tahıllar, meyve ve sebze gibi besinlerde de bulunabilmektedir.

78754-stock-photo-man-black-dark-sadness-adults-sleepMelatonin bağışıklık sistemimiz için o kadar önemlidir ki yokluğu halinde timüz bezi atrofisi dahi yaşanabilir. Anlayacağınız melatonin can kurtarandır. Eee ne ala peki nasıl alalım bu Melatonin’i dediniz bile biliyorum. İşin en güzel yanı da bu ya, tek yapmanız gereken uyumak.

Gece karanlıkta uyumak. Doğanın bizi tasarladığı şekilde yani, akşam karanlığında. Biyolojik saatimiz de zaten ona göre programlanmıştır. Melatonin’in tek bir düşmanı vardır o da IŞIK. Aydınlık ve karanlık verilerine göre beynimiz ne zaman Melatonin salgılayacağının sinyalleşmesini sağlar. Gece karanlığında ışığı açtığınızda beyninizi bu sinyalleşme ile ilgili yanlış yönlendirmiş oluyorsunuz çünkü beyin ışığı gündüz olarak okuyarak gündüz oldu sanısıyla biyolojik saatiniz anında melatonin üretimini durduruyor. Üstelik ister bir dakika ister bir saat ışık açık olsun melatonin üretimi bir kere durdu mu ışığı geri kapasanız da bir daha o gecelik melatonin salgılaması olmuyor.

Melatonin bağışıklık sisteminizin optimumda çalışabilmesi, serbest radikallerin temizlenmesi, imflamasyonun (iltihap) azaltılması ve vücudunuzun kanser hücrelerinden arınabilmesi için çok önemlidir. Hücresel yaşlanmayı ve beynin yaşlanmasını dahi yavaşlattığı düşünülmektedir. Meme ve prostat kanseri de dahil olmak üzere Melatonin hormonunun pek çok kanser türünden korunmakta etkili olabileceğini inceleyen sayısız bilimsel çalışma vardır. Melatonin pek çok kanser türünde hücrelerin yaygınlaşmasını önlediği gibi kanser hücrelerinin apoptoz başlatmasını da teşvik ederek kanserli hücrelerin doğal yolla kendi kendilerini imha etmelerini sağlamış olur. Bu çalışmalardan bazılarını sizlerle paylaşmak istiyorum.

  • Bir tümör kitlesinin sürekli büyüyüp yayılabilmesi için kendisine hızla oksijen ve besin sağlaması gerekir bu da yeni kılcal damarlar oluşturmakla sağlanır. Bir araştırmaya göre Melatonin hormonu tümörlerin hızlı büyümesi için gerekli olan yeni kılcal damar oluşumunu baskılayabilmektedir. (Anjiyogenez) [1]
  • Bir diğer bulguya göre Malatonin kemoterapinin faydasını arttırabildiği gibi aynı zamanda terapinin toksik etkisini de azaltabilmektedir.[2]
  • Başka bir çalışmaya göre Melatonin androjen reseptörlerini düzenleyerek prostat kanserinde hücre büyümesini baskılayabilmektedir. [3]
  • Glioblastoma en agresif beyin tümörlerinden biridir ve günümüz itibariyle kemoterapi hastalığın prognozunda çok ümit vaat etmiyor. Yapılan bir klinik çalışmada hastalara melatonin ve radyoterapi veya sadece radyoterapi uygulanmış ve bir sene sonrasında sadece radyoterapi alanlardan hayatta kalan hiç olmazken melatonin ve radyoterapi alanların %23ü hayatta kalmıştır.[4]
  • Needeyse bütün çalışmalarda kanser ve melatonin arasında olumlu bir ilişki gözlemlenmektedir. Kanada’da bir grup bilim insanı kanser hastaları üzerinde sistematik bir randomize kontrollü çalışma gerçekleştirmiş ve 1 yıllık süre zarfında kanserden sağkalım oranlarını araştırmış. Literatürde yerini alan bu çalışmaya göre 1 yıl zaman zarfında Melatonin kullanan hastalarda ölüm riskini düşürmüş ve hatta etkilerin Melatonin dozu ve kanser cinsleri arasında tutarlı olduğu tespit edilmiş. Melatonin kullanımı ile ilgili ciddi bir yan etki ya da olumsuz sonuç bildirilmemiştir. [5]
  • Melatonin ile ilgili çalışmalar sadece kanser ile olan ilişkisi yönünde değil elbette.  Örneğin Douglas Ruh Sağlığı Üniversitesi Enstitüsü araştırmacıları tarafından yapılan bir çalışma düşük melatonin seviyesi ile premenstrüel disforik bozukluk, (regl öncesi gerginlik sendromu) arasında ilişki olduğunu göstermiş ve düşük Melatonin seviyesinin bu sendromu tetiklemekte etkili olabileceğini gözler önüne sermiştir. [6]
  • Melatonin aynı zamanda gençlik iksiri de olabilir mi? derseniz bu konuda da ilginç çalışmalar var. Doğada 12-18 ay ömrü olan bir çeşit kır faresi üzerinde yapılan deneyde farelere düzenli Melatonin uygulandığında yaşlanma belirtilerinin 3 ay geç ortaya çıktığı bulgusuna rastlanmış ki 12 ay ömrü olan bir canlı için 3 ay taktir edersiniz ki ciddi bir zaman dilimidir. 

915134258_1358521948Özetle Melatonin sadece rahat ve derin bir uyku sağlamakla kalmaz. Yukarıda özetini geçtiğim çalışmaların yanında diyabet, migren, tiroide ve menapoza olan olumlu etkileri de çalışılmış ve olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Melatonin bağışıklık sistemini güçlendirerek sağlık adına sayısız fayda sağlar.

Uykuya mahrum bırakmayın kendinizi, evrenin size tasarladığı saatlerde direnmeyin. Işık açıp kitap okuyarak, telefondan müzik dinleyerek değil mümkünse karanlık, değilse kırmızı, sarı, turuncu loş ışıkta derin derin uyuyun ve yattığınızdan daha sağlıklı uyanmayı garantileyin.

References:


[1] Melatonin suppresses tumor angiogenesis by inhibiting HIF-1alpha stabilization under hypoxia.Park SY, Jang WJ, Yi EY, Jang JY, Jung Y, Jeong JW, Kim YJ. Department of Molecular Biology, College of Natural Science, Pusan National University, Busan, Korea.
 
[2] Decreased toxicity and increased efficacy of cancer chemotherapy using the pineal hormone melatonin in metastatic solid tumour patients with poor clinical status.Lissoni P, Barni S, Mandalà M, Ardizzoia A, Paolorossi F, Vaghi M, Longarini R, Malugani F, Tancini G.
 
[3] Melatonin reduces prostate cancer cell growth leading to neuroendocrine differentiation via a receptor and PKA independent mechanism. Sainz RM, Mayo JC, Tan DX, León J, Manchester L, Reiter RJ. Department of Cellular and Structural Biology, University of Texas Health Science Center, San Antonio, Texas, USA.
 
 [4] Increased survival time in brain glioblastomas by a radioneuroendocrine strategy with radiotherapy plusmelatonin compared to radiotherapy alone. Lissoni P, Meregalli S, Nosetto L, Barni S, Tancini G, Fossati V, Maestroni G.  Division of Oncological Radiotherapy, San Gerardo Hospital, Monza, Italy.

 [5] Melatonin in the treatment of cancer: a systematic review of randomized controlled trials and meta-analysis. Mills EWu PSeely DGuyatt G. Department of Clinical Epidemiology, McMaster University, Hamilton, ON, Canada

 [6] Ari Shechter, Paul Lespérance, N. M. K. Ng Ying Kin, Diane B. Boivin. Pilot Investigation of the Circadian Plasma Melatonin Rhythm across the Menstrual Cycle in a Small Group of Women with Premenstrual Dysphoric Disorder.PLoS ONE, 2012; 7 (12): e51929 DOI:10.1371/journal.pone.0051929

 [7]  http://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2013/03/19/melatonin-benefits.aspx
 
 [8] http://articles.mercola.com/sites/articles/archive/2011/08/11/is-this-natural-hormone-one-of-the-keys-to-slowing-brain-aging.aspx

 

This entry was posted in Genel and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply